प्रतिनिधी :उपग्रहाधारित सर्वेक्षण पूर्ण होऊन दोन वर्षे उलटली असतानाही पिंपरी-चिंचवड शहरातील बाधित भागांचा अंतिम रेड झोन नकाशा तयार झाला आहे; मात्र तो अद्याप सार्वजनिक करण्यात आलेला नाही. पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या नगररचना विभागाने अंतिम केलेला हा नकाशा पुणे जिल्हाधिकाऱ्यांच्या स्वाक्षरीसाठी पाठवण्यात आला आहे. परंतु महिनाभराहून अधिक काळ लोटूनही मंजुरी मिळालेली नसल्याने अंतिम नकाशा अधिकृतरीत्या कधी जाहीर होणार, असा प्रश्न नागरिकांकडून उपस्थित केला जात (Red Zone Issue) आहे.
रेड झोन नकाशा उपग्रह प्रतिमांच्या आधारे सविस्तर सर्वेक्षण करून तयार करण्यात आला. हे सर्वेक्षण फेब्रुवारी २०२४ मध्ये सुरू झाले होते. सर्वेक्षणाचे काम जवळपास दोन वर्षांपूर्वी पूर्ण झाले असले तरी अंतिम नकाशा नुकताच तयार करण्यात आला आहे. नकाशा तयार करण्याचे काम राज्य शासनाच्या भूमी अभिलेख विभागाने केले. अचूकता सुनिश्चित करण्यासाठी रेड झोनच्या सीमांचे मोजमाप उपग्रह प्रतिमांद्वारे करण्यात(Red Zone Issue) आले.
पिंपरी-चिंचवडमधील तलावडे, निगडी, त्रिवेणीनगर, रुपीनगर, यमुनानगर, रावेत, किवळे, चिखली, दिघी, भोसरी, वडमुखवाडी, चरहोळी, डुडुळगाव आणि बोपखेल या भागांना रेड झोनचा फटका बसलेला असल्याचे नकाशात नमूद आहे. तसेच लष्करी आस्थापनांच्या लगत असलेल्या सांगवी, पिंपळे गुरव, पिंपळे निलाख, पिंपरीगाव, पिंपळे सौदागर, कासारवाडी, दापोडी आणि फुगेवाडी या परिसरांचाही नकाशामध्ये समावेश करण्यात आला (Red Zone Issue) आहे.
देहू रोड ऑर्डनन्स फॅक्टरी डेपोच्या बाह्य संरक्षक भिंतीपासून २,००० यार्ड (सुमारे १.८२ किलोमीटर) त्रिज्येपर्यंत रेड झोनची मर्यादा लागू होते. तर दिघी मॅगझीन डेपोच्या बाबतीत ही मर्यादा १,१४५ मीटरपर्यंत आहे. या मर्यादेत कोणतेही बांधकाम करण्यास मनाई असून, त्यामुळे शहरातील लाखो कुटुंबांवर त्याचा परिणाम होत (Red Zone Issue) आहे.
गेल्या अनेक वर्षांपासून रेड झोनच्या सीमांची अचूक हद्द निश्चित करण्याची मागणी नागरिकांकडून होत होती, कारण यापूर्वीच्या मर्यादा अस्पष्ट असल्याने मोठ्या प्रमाणावर गोंधळ निर्माण होत होता. ही दीर्घकालीन समस्या सोडवण्यासाठीच नवीन सर्वेक्षण करण्यात आले आणि निर्बंधित क्षेत्रे स्पष्टपणे निश्चित करण्यात आली. मात्र अंतिम नकाशाला अधिकृत मंजुरी मिळालेली नसल्याने हजारो नागरिकांमध्ये अनिश्चिततेचे वातावरण कायम (Red Zone Issue) आहे.
