हिंदी चित्रपटसृष्टीत ही-मॅन म्हणून ओळखले जाणारे, अस्सल मर्दानी व्यक्तिमत्त्वाचे प्रतीक ठरलेले धर्मेंद्र यांचे काल निधन झाले. त्यांच्या जाण्याची बातमी दिग्गजांपासून सर्वसामान्यांपर्यंत दुःखाची लाट निर्माण करणारी ठरली. पण यापेक्षा अधिक चर्चेत राहिला तो त्यांचा अंत्यविधी. देओल कुटुंबाने अत्यंत गोपनीयतेत, कोणालाही न सांगता संस्कार पार पाडले आणि इलेक्ट्रॉनिक मीडियाला जाणीवपूर्वक लांब ठेवले. या निर्णयामुळे पुन्हा एकदा तोच प्रश्न अनेकांना पडला की प्रसिद्ध व्यक्ती झाल्यावर माणसाचे खासगी जीवन इतके का (Celebrity Privacy Issue) संपुष्टात येते?
धर्मेंद्र यांचा प्रवास हा साधेपणातून सुपरस्टारकडे नेणाऱ्या कहाणीचा उत्तम नमुना आहे. साध्या शेतकरी परिवारातून आलेल्या धर्मेंद्र यांच्याकडे सुरुवातीला ना कोणाचे पाठबळ होते, ना मोठी ओळख. मात्र त्यांच्या मेहनतीने, अथक जिद्दीने, खडतर संघर्षाने आणि मर्दानी व्यक्तिमत्त्वाने त्यांनी मुंबईच्या रुपेरी पडद्यावर अधिराज्य मिळवले. अभिनयशैली, संवादफेक, देखणे रूप आणि प्रचंड चार्म यांच्या जोरावर त्यांनी प्रेक्षकांच्या मनात कायमस्वरूपी (Celebrity Privacy Issue) स्थान निर्माण केले.
त्यांच्या पडद्यावरील प्रतिमेपेक्षा पडद्याबाहेरचे व्यक्तिमत्त्व अधिक माणुसकीपूर्ण होते. अनेकांना दिलदारपणे मदत करणे, नवोदित कलाकारांना प्रोत्साहन देणे, आणि सर्व स्तरातील लोकांशी मनमोकळेपणाने वागणे – ह्या गुणांमुळे धर्मेंद्र फक्त सुपरस्टार नसून इंडस्ट्रीतील सर्वांचे आपले म्हणून ओळखले जात. त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यात अनेक चढउतार होते. विवाहित असताना हेमामालिनी यांच्याशी विवाहबद्ध झाले, काही काळ ते लपवले गेले, त्याबाबत वाद झाले; परंतु त्यांच्या चाहत्यांनी शेवटी हा निर्णयही स्वीकारला. कारण धर्मेंद्र यांचे आयुष्य हे नाटक नव्हते, ते (Celebrity Privacy Issue)मनापासून जगलेले जीवन होते.
वय वाढत असताना सिनेमातील उपस्थिती कमी झाली, पण त्यांनी चाहत्यांशी संपर्क कायम ठेवला. फॉर्महाऊसवरून शेअर केलेले त्यांच्या साध्या जीवनातील व्हिडिओ लोकांना अतिशय भावले. काही वेळा ते चिंतन करताना, तर कधी शेतात फिरताना दिसत. त्यांचे सौम्य हास्य, शांत बोलणे आणि साधेपणा (Celebrity Privacy Issue)या व्हिडिओंतून स्पष्ट दिसत असे.
अलीकडे प्रकृती ढासळल्याने त्यांची तब्येत चिंताजनक झाली. याच काळात काही इलेक्ट्रॉनिक चॅनेल्सनी त्यांच्या आजाराविषयी अर्धवट माहिती, अंदाज आणि अफवा पसरवल्या. कुटुंबाच्या भावनांचा विचार न करता दिल्या जाणाऱ्या अशा बातम्या देओल परिवाराला मनस्ताप देणाऱ्या ठरल्या. प्रसिद्ध व्यक्तींच्या जीवनातले खास क्षणही खाजगी नसतात, त्यातही संकटकाळात संवेदनशीलतेने वागण्याची जबाबदारी मीडिया विसरतो, अशी भावना पुन्हा (Celebrity Privacy Issue)एकदा चर्चेत आली.
कुटुंबाने याच कारणामुळे धर्मेंद्र यांच्या अंत्यविधीसंदर्भात कुणालाही माहिती दिली नाही. चाहत्यांना यात सामील होता आले नाही, ही खंत अनेकांच्या मनात कायम राहील. ज्यांनी आयुष्यभर लोकांचे मनोरंजन केले, त्यांना शेवटचा निरोप देण्याची संधी चाहत्यांना मिळाली नाही, ही वेदना मोठी(Celebrity Privacy Issue) आहे.
मीडियाचे काम नक्कीच जनतेपर्यंत माहिती पोहोचवणे आहे. पण ही माहिती सत्य, पडताळलेली आणि संवेदनशीलतेची जाणीव ठेवून दिली जाणे तितकेच आवश्यक आहे. अफवांच्या नावाखाली प्रसिद्धीची स्पर्धा वाढवताना समाजातील भावनांना तडा जातो, हे वारंवार सिद्ध झाले आहे. धर्मेंद्र यांच्या निधनाने हा मुद्दा पुन्हा(Celebrity Privacy Issue) अधोरेखित झाला.
पद्मभूषण धर्मेंद्र यांचे जीवन हे मेहनत, माणुसकी, नात्यांवरील प्रेम आणि साधेपणा या सर्वांचे सुंदर मिश्रण होते. त्यांच्या जाण्याने एक युग संपले, पण त्यांची उबदार व्यक्तिमत्त्वाची आठवण कायम राहील. पडद्यावरील त्यांची ताकदीची प्रतिमा आणि पडद्यामागचा मृदू स्वभाव – या दोन्हींचा गोलाकार संगम असलेली ही व्यक्ती आता इतिहासाचा भाग झाली (Celebrity Privacy Issue)आहे.
धर्मेंद्र यांना मनःपूर्वक श्रद्धांजली.
विवेक दिगंबरराव कुलकर्णी